Hebrajskie imię Mattatyah (po grecku Matthies) znaczy "dar Jahwe".

Św. Maciej należał do jednych z pierwszych uczniów Pana Jezusa. Z Dziejów Apostolskich wiemy jedynie, w jaki sposób dokonał się wybór Macieja na miejsce Judasza Iszkarioty. Kiedy po Wniebowstąpieniu apostołowie postanowili uzupełnić swoją liczbę do dwunastu, tak jak to ustalił Pan Jezus, najpierw wybrali dwóch spośród najdłużej przebywających z Panem Jezusem: właśnie Macieja i Józefa, zwanego Barsabą z przydomkiem Justus. Dzieje Apostolskie podają, że z tych dwóch los wskazał na Macieja.

Po wyborze na Apostoła pozostał w Jerozolimie aż do Zesłania Ducha Św., a później najprawdopodobniej przeniósł się do Judei, gdzie oddał się pracy apostolskiej i w końcu do Kapadocji (dzisiejsza Turcja), gdzie z gorliwością i poświęceniem nawracał pogan. Śmierć męczeńską miał ponieść jednak w Jerozolimie. Najpierw miał być kamienowany przez pogan, a następnie zabity toporem. Źródła greckie mówią zaś o tym, że został ukrzyżowany około roku 80-tego w Kolchis na południe od Kaukazu, na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego. Jednak według Klemensa Aleksandryjskiego św. Maciej miał umrzeć śmiercią naturalną. Św. Klemens Aleksandryjski pisze o nim, że wyczerpał swoje ciało umartwieniami, aby w ten sposób poddać swego ducha całkowicie Ukrzyżowanemu.

Z pism apokryficznych zachowały się jedynie fragmenty Ewangelii św. Macieja i Dziejów św. Macieja. Oba pisma powstały w III w.

Relikwie św. Macieja według tradycji odnalazła św. Helena i podarowała je kościołowi w Trewirze (Niemcy). W późniejszych czasach miano częściowo darować także kościołom w Rzymie (kościół Matki Bożej Większej) i w Padwie (kościół św. Justyny). W Trewirze od średniowiecza do dziś kult św. Macieja jest bardzo żywy.

Ikonografia przedstawia św. Macieja z siekierą (toporem) lub z halabardą. Jego doroczne święto obchodzono 24 lub 25 lutego w zależności od tego, ile luty miał dni. Reforma kalendarza kościelnego w 1969 r. przeniosła święto na 14 maja, by jego rocznica nie kolidowała z Wielkim Postem.

Święty Maciej uważany jest za patrona cieśli i rzeźników, także rzemieślników budowlanych, cukierników, kowali, krawców; wzywany jest w przypadku kokluszu, pryszczy, niepłodności.

Boże, Ty dołączyłeś świętego Macieja do grona Apostołów, za jego wstawiennictwem otaczaj nas swoją miłością i przyjmij do wspólnoty wybranych.