Anna to imię pochodzenia hebrajskiego, znaczy tyle co "łaska" (channah - pełna wdzięku, łaskawości).

Święta Anna jest o wiele bardziej znana w Kościele i popularna wśród wiernych od swojego małżonka, św. Joachima. Świadczy o tym liczba osób wyniesionych do chwały ołtarza, którym dała początek: 15 świętych i 6 błogosławionych. Imię Anny, jako matki Maryi, podają przekazane tradycją wspomniane przy św. Joachimie apokryfy.

Wiadomości o św. Annie pochodzą wyłącznie z tradycji chrześcijańskiej. Ewangelie o niej nie wspominają. Jedynie apokryfy: Protoewangelia Jakuba, Ewangelia Pseudo-Mateusza, dostarczają nieco informacji. Na ich podstawie ustalono jedną wersję życia świętej. Według niej Anna pochodziła z Betlejem z rodziny kapłańskiej. Jej mężem został Joachim (jego imię znaczy: "przygotowanie Panu"). Zamieszkali w Jerozolimie w dzielnicy Bezetha. Długo nie posiadali dzieci. Dopiero w podeszłym wieku urodziła im się wymodlona córka. Joachim w intencji narodzin dziecka pościł przez 40 dni. Po okresie modlitw i odosobnienia ukazał mu się anioł i obwieścił, że jego prośby zostały wysłuchane. Po przyjściu na świat córki rodzice nadali jej imię Maria. Kiedy dziecię miało 3 lata, rodzice oddali je do świątyni, gdzie wychowywała się Maryja wśród swoich rówieśnic, zajęta modlitwą, pobożnym śpiewem, studiowaniem Pisma świętego i haftowaniem szat kapłańskich. Św. Anna podobnie jak św. Joachim mieli rozstać się z Maryją na zawsze, kiedy ta była jeszcze dzieckiem. Osierocili ją bowiem zanim dorosła.

Miejsce pochówku św. Anny nie jest znane. Wedle jednej tradycji została pochowana w Jerozolimie, skąd jej szczątki przeniesiono w VIIIw. do Konstantynopola. Wedle innej, relikwie św. Anny znajdują się w Prowansji. Wersja ta związana jest z legendą o Łazarzu, który w okresie prześladowań chrześcijan miał schronić się w południowej Francji i tam został pierwszym biskupem Marsylii.

Kult:

Św. Anna jest patronką małżeństw, matek, kobiet oczekujących dziecka, kobiet rodzących, wdów, żeglarzy, stolarzy, piekarzy, ubogich oraz szkół chrześcijańskich

Św. Anna tak na Wschodzie, jak i na Zachodzie doznawała jako matka Najświętszej Panny Maryi czci szczególnej. Najdawniejsze ślady kultu spotykamy już w starożytności (hymny, homilie Ojców Kościoła). W 550 r.- cesarz Justynian I Wielki wzniósł w Konstantynopolu kościół pod jej wezwaniem. Pierwszy klasztor na Zachodzie ku czci św. Anny powstał w roku 701 we Floriac koło Rouen. Tam miały znajdować się też relikwie św. Anny, przeniesione ze Wschodu. O zaszczyt posiadania relikwii św. Anny ubiegały się nadto: miasto Apt we Francji i Marsylia. W skarbcu katedry Św. Wawrzyńca w Genui pokazują relikwię ręki św. Anny. Wiemy, że budzą one duże zastrzeżenia odnośnie autentyczności. Świadczą jednak dowodnie o kulcie naszej Świętej. Kult ten był tak wielki, że niektórzy z pisarzy kościelnych głosili, że św. Anna była niepokalanie poczęta a to ze względu na Maryję, Matkę Zbawiciela świata. Jednak twierdzenie to nie ma żadnego pokrycia ani w nauce Kościoła, ani też w dokumentach.

Na szeroką skalę jej kult upowszechnił się w Europie zachodniej za sprawą powracających ze wschodu, z wypraw krzyżowych rycerzy, w XIII i XIV wieku. Wiele kościołów powstało pod jej wezwaniem, zaczęły mnożyć się miejsca pielgrzymkowe we Francji, Niemczech, Austrii. W Polsce największe sanktuarium św. Anny znajduje się na Śląsku Opolskim na Górze św. Anny, w miejscu, gdzie ktoś znalazł wyobrażającą ją figurkę. W 1910 roku papież Benedykt XV wydał zgodę na jej koronację.

Popularne były również bractwa pod wezwaniem św. Anny. W Polsce jedno z najbardziej prężnych powstało w XVI w. za panowania Anny Jagiellonki i Stefana Batorego. Jego celem było przeciwstawienie się reformacji, a także zwalczanie pijaństwa i innych społecznych patologii. Członkowie musieli odznaczać się nienaganną opinią i wykształceniem. Do Bractwa św. Anny należeli między innymi kanclerz Jan Zamojski i król Zygmunt III Waza.

Na Wschodzie Jej Święto obchodzono 25 lipca, 9 września lub 9 grudnia. Na Zachodzie pojawia się najpierw w Neapolu (IX w.), potem znane jest już w innych krajach (XII w.), wreszcie Sykstus IV upowszechnia je w Kościele. Znosi je jednak Pius V i znowu przywraca oraz ustanawia świętem obowiązującym Grzegorz XIII (1584). Ma być obchodzone w dzień po dies natalis w rozumieniu wschodnim. Na przestrzeni omawianego czasu mnożą się również patronaty świętej. Diecezje, miasta, kościoły, nawet całe kraje obierają ją sobie za niebieską protektorkę. ą pod jej wezwaniem rozmaite bractwa. Szczególniejszą czcią otaczają ją chrześcijańskie matki, wdowy, kobiety rodzące, żeglarze. Powstaje wiele zgromadzeń zakonnych pod jej wezwaniem oraz miejsc pielgrzymkowych, które od niej biorą z czasem samą nazwę, żeby wymienić tylko kilka: Auray (Keranna) w Bretonu, Annaberg w Saksonii, Annaberg bei Haltern w Westfalii, Annaberg bei Mariazell w Styrii oraz - najsławniejsze chyba i najpiękniejsze - Góra św. Anny na Śląsku Opolskim, piękny pomnik pobożności (szczycący się "relikwią" świętej). Święto od 1969 r. obchodzi się razem ze św. Joachimem (26 VII).

Ikonografia:

Św. Anna ukazywana jest w scenach z apokryfów oraz obrazujących życie Maryi. Przedstawiana jako starsza kobieta z welonem na głowie. Ulubionym tematem jest św. Anna ucząca czytać Maryję. Niektóre jej atrybuty: palec na ustach, księga, lilia. Najstarszy wizerunek św. Anny pochodzi z VIII w., który znajduje się w Rzymie w kościele S.M. Antiqua. Z tego samego okresu pochodzi fresk przedstawiający św. Annę, a pochodzący z Faras w Numidii. Początkowo przedstawiano ją bez atrybutów, jak Maryję. W sztuce jako pierwszy sceny z jej życia malował Giotto di Bondone.

W XIII wieku upowszechnił się wizerunek znany jako św. Anna Somotrzecia. Siedząca lub stojąca Anna trzyma na kolanach albo za rękę Maryję i Jezusa. Tak przedstawił ją również w XVI w. Leonardo da Vinci w jednym ze swych najsłynniejszych obrazów. Jednocześnie jednak w XVI i XVII w. pojawiły się wizerunki św. Anny jako matki uczącej córkę. Trzyma w nich na ogół otwartą książkę, z której czyta kilkuletnia dziewczynka. Czasem towarzyszy jej św. Joachim.

W Polsce:

Św. Anna cieszyła się i dotąd się cieszy szczególną czcią także w Polsce. Ku jej czci w naszej Ojczyźnie wzniesiono 184 kościołów. Wśród nich wyróżniają się kościoły Św. Anny: w Warszawie i w Katowicach. O kościele Św. Anny we Wilnie powiedzieć miał Napoleon, że chętnie by go przeniósł do Paryża, byłby jego klejnotem architektonicznym. Święta posiada w Polsce kilkanaście sanktuariów. Wśród nich najgłośniejsze - to Góra Św. Anny w pobliżu Opola, gdzie podąża rocznie kilkaset tysięcy pielgrzymów. Papież Benedykt XV zezwolił na koronację cudownej figury, która też odbyła się 14 września 1910 roku.

Imię:

Imię św. Anny należy do najczęściej dzisiaj jeszcze spotykanych u niewiast. Święta posiada wiele kościołów wystawionych ku swojej czci. Ma nawet głośne sanktuaria, do których licznie podążają pielgrzymi. Możemy nawet zaryzykować stwierdzenia, że obok św. Antoniego Padewskiego św. Anna posiada najwięcej miejsc pątniczych. I tak obecnie do najgłośniejszych należą: Düren, Annaberg (Westfalia), Annaberg (Saksonia), Auray w Bretonii (Francja), Annaberg koło Mariazell w Austrii oraz najsłynniejsze z nich w Beaupré (Kanada), założone przez emigrantów francuskich w 1661 roku; wreszcie w USA sanktuaria: w Scranton i Nowym Orleanie. W ciągu wieków pod patronatem lub imieniem św. Anny powstało 5 zakonów żeńskich. W muzyce kościelnej poświęcono Świętej aż 118 hymnów i 36 sekwencji w XIV - XVI w.

W Polsce imię Anna pojawiło się już w XIII wieku wśród piastowskich księżniczek. Szybko upowszechniło się w dwóch formach: Anna i Hanna oraz licznych i bardzo rozmaitych zdrobnieniach: od Ani po Ankę, Anulkę, Hanię, Hanusię. Po dziś dzień jest jednym z najpopularniejszych imion w naszym kraju. W historii Kościoła było ponad dwadzieścia świętych i błogosławionych tego imienia. Na ogół jednak rodzice jako świętą patronkę dla dziecka wybierają św. Annę, matkę Maryi.

Z imieniem św. Anny lud polski złączył wiele przysłów. Dotyczą one również dnia święta św. Anny. Oto niektóre przykładowo: "Niejedna panna ma na imię Anna", "Od świętej Anki zimne poranki". Imię Anna pojawia się wielokrotnie w literaturze i to nie tylko polskiej ale całego świata.

Modlitwa

Boże, Ty obdarzyłeś świętą Annę godnością matki Najświętszej Maryi Panny, Matki Zbawiciela naszego. Spraw, abyśmy za jej przykładem, z radością witali każde poczęte życie i sumiennie wypełniali nasze obowiązki rodzicielskie. Tobie, święta Anno, polecamy opiekę nad naszymi rodzicami, domami i wszystkim, co posiadamy. Oddalaj od nas wszelkie niebezpieczeństwa, abyśmy bez trwogi, ufni w Twoje wstawiennictwo, mogli w pokoju wykonywać obowiązki naszego stanu, Bogu z radością służyć i dostąpić zbawienia wiecznego. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.