W duszy ludzkiej zawsze były sprzeczności, jednak dopiero wtedy, gdy wybraliśmy psychoanalizę zamiast milczenia, stały się nieustannym i nierozwiązalnym problemem. Naszym zadaniem nie jest rozwikłanie wszelkich sprzeczności, ale to, byśmy żyjąc pośród nich umieli wznieść się ponad nie i spojrzeć na nie w świetle zewnętrznych i obiektywnych wartości, w porównaniu z którymi okazują się błahe.
Milczenie więc należy do istoty świętości. W milczeniu i nadziei kształtue się siła świętych (Iz 30,15).

Nie miałem samotności, gdy była problemem. Gdy problemem być przestała stwierdziłem, że już ją posiadłem i że mogłem posiadać je cały czas. Jednak problem jeszcze trwał, wiedziałem bowiem mimo wszystko, że subiektywna i wewnętrzna samotność, owoc wysiłku wniknięcia w siebie, nigdy nie wystarczy. Samotność musi być obiektywna i konkretna. Musi być uczestnictwem w czymś większym od świata, tak wielkim jak samo istnienie, abyśmy w jego głębokim pokoju mogli znaleźć Boga.

Między sobą a rzeczami stawiamy słowa. Nawet Bóg stał się jeszcze jedną nierzeczywistością pojęciową na bezpańskim gruncie języka i nie służy już jako środek łączności z rzeczywistością.

Życie samotne, w milczeniu, rozjaśnia dymną zasłonę słów, którą człowiek rozpostarł między swoim umysłem a rzeczami. W samotności stajemy twarzą w twarz z samym sednem rzeczy. A jednak widzimy, że nagość rzeczywistości, której obawialiśmy się, nie jest ani przedmiotem lęku, ani wstydu. Osłonięta jest przyjazną wspólnotą milczenia, a to milczenie bliskie jest miłości. Świat, który nasze słowa usiłował klasyfikować, kontrolować, a nawet gardzić nim (ponieważ nie mogły go objąć) staje się nam bliższy, bo milczenie uczy nas poznawać rzeczywistość z szacunkiem, wtedy gdy słowa je zbeszcześciły.

Jeżeli dosyć długo żyliśmy sami z rzeczywistością wokół siebie, poszanowanie jej nauczy nas, jak wydobyć o niej parę dobrych słów z milczenia, które jest matką prawdy.

Słowa stają między milczeniem a milczeniem: między milczeniem rzeczy a milczeniem własnej naszej istoty. Między milczeniem świata a milczeniem Boga. Jeżeli rzeczywiście spotkaliśmy i poznaliśmy świat w milczeniu, słowa nie oddzielą nas od świata ani od ludzi, ani od Boga, ani od nas samych, ponieważ nie jesteśmy już tak pewni, że język potrafi wyrazić rzeczywistość.

Prawda wyrasta z milczenia bytu do cichej, straszliwej obecności Słowa. Potem, zapadając znowu w milczenie, prawda słów wiedzie nas do milczenia Boga.
Albo raczej Bóg zbliża się niczym przypływ oceanu, zostawiający skarby niesione na fali; kiedy mowa milknie, Jego wspaniałość zostaje w nas niczym blask skarbu na wybrzeżu.