Szkaplerz, noszony jako wierzchnia część habitu przez wiele rodzin zakonnych, wywodzi się z fartucha używanego w czasie pracy w celu ochrony pozostałych części ubioru. Zakładało się go przez głowę. Jeden płat materiału opadał na plecy, a drugi na piersi. Łacińskie słowo scapulae oznacza barki, ramiona, plecy. Historia szkaplerza jako znaku Maryi i związanego z nim nabożeństwa, wyrasta z aktu zawierzenia karmelitów osobie Maryi. Początki zakonu karmelitańskiego, który powstał w Palestynie przełomu XII i XIII wieku i na skutek prześladowań ze strony muzułmanów musiał przenieść się do Europy, były bardzo trudne... Stojąc przed perspektywą kasaty, świątobliwy generał zakonu karmelitańskiego Szymon Stock mobilizuje swoich współbraci i podejmuje wysiłek zawierzenia się Maryi. Prosi Ją, aby przez udzielenie przywilejów zechciała zachować zakon sobie poświęcony i noszący Jej imię w swej nazwie: Bracia Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel. Prosi o pełne jego uznanie i określenie miejsca w Kościele.

Tradycja karmelitańska podaje, że święty Szymon Stock modlił się usilnie do Matki Jezusa słowami antyfony "Flos Carmeli - Kwiecie Karmelu". W odpowiedzi Maryja ukazała mu się w nocy z 15 na 16 lipca 1251 roku, w otoczeniu aniołów. Wskazała na Szkaplerz i ustanowiła go znakiem swej matczynej opieki. Uczyniła to słowami: "To będzie przywilejem dla ciebie i wszystkich karmelitów - kto w nim umrze, nie zazna ognia piekielnego". Rozwój pobożności Szkaplerznej opiera się na dwóch objawieniach - św. Szymonowi Stock w 1251 (obietnica wiecznego zbawienia dla umierających w habicie Zakonu) i papieżowi Janowi XXII w 1322 (obietnica wybawienia z czyśćca w pierwszą sobotę po śmierci tych, którzy nosili pobożnie Szkaplerz, zachowywali czystość według stanu i odmawiali naznaczone modlitwy).

Te przywileje rozszerzone na wszystkich wiernych noszących Szkaplerz święty sprawiły, że pobożność szkaplerzna stawała się bardzo popularna. Kościół wielokrotnie zatwierdzał przywilej Szkaplerza i popierał nabożeństwo szkaplerzne. Papież Klemens VII bullą Ex clementi z dnia 12 sierpnia 1530 r. potwierdził wszystkie łaski i przywileje Zakonu Karmelitów. Do pogłębienia nabożeństwa szkaplerznego w ogromnej mierze przyczynił się papież Pius XII listem, nazwanym: Magna charta nabożeństwa szkaplerznego. Stwierdził on:

Z pewnością nikomu nie jest tajnym, jak wiele przyczynia się miłość ku Najświętszej Maryi Pannie do ożywienia katolickiej wiary i poprawy obyczajów, szczególnie dzięki tym formom nabożeństwa, które zdają się posiadać wyższą ponad inne moc oświecania umysłów niebieską nauką i zapalania dusz do doskonalenia chrześcijańskiego życia. Najpierw należy do nich zaliczyć nabożeństwo Szkaplerza karmelitańskiego, które przez swoją prostotę, stosując się do pojęcia każdego człowieka, rozpowszechniło się bardzo szeroko wśród wiernych chrześcijan, przynosząc zbawienne owoce.